وقايع را به عربى نوشته ، و در انساب طوايف و اشخاص نيز غالبا براى اختصار يا احتراز از تكرار به عبارات عربى متوسل گرديده است . تاريخ بيهقى - تاريخ مسعودى كتابى تاريخى ، به فارسى ، از ابو الفضل بيهقى ( 385 - 470 ه . ق . ) . از جلد پنجم تا دهم . كتاب بزرگى است به نام جامع التواريخ يا جامع فى تاريخ آل سبكتكين يا تاريخ آل محمود و يا تاريخ آل سبكتكين ، و موضوع اصلى آن تاريخ سلطنت مسعود پسر محمود غزنوى است و در ضمن آن مطالبى مفيد در تاريخ غزنويان قبل از مسعود و سامانيان و صفاريان و سلجوقيان و جز آنها ديده مىشود و همچنين اطلاعاتى مربوط به تاريخ ادب در بردارد كه در باب خود مرجع منحصر محسوب مىشود ؛ و محتوى اطلاعات جغرافيايى مهم نيز مىباشد . از جهت دقت در ذكر تفاصيل و جزئيات وقايع در زبان فارسى بىنظير است ، و از جهت تاريخ اجتماعى آن زمان اهميت دارد ، و يكى از آثار بسيار مهم نثر فارسى است . تاريخ جرجان يا كتاب معرفة علماء اهل جرجان ، كتابى تاريخى ، به عربى ، تأليف ابو القاسم حمزة ابن يوسف ابن ابراهيم سهمى ( متوفى 427 ه . ق . ) . مشتمل است بر زندگينامهء تعداد زيادى از راويان حديث از مردم جرجان و نواحى آن ، و كسانى كه از خارج به اين سرزمين آمده‌اند و در آن سكنى گزيده و يا جرجانيهايى كه به خارج از جرجان رفته و در آنجا بدرود زندگانى گفته‌اند . مرتب برحسب حروف تهجى مىباشد . در مقدمه مطالبى در باب فتح جرجان به دست مسلمانان و خلفاى بنى عباس كه به جرجان آمده‌اند ، و عمال بنى اميه و بنى عباس در اين سرزمين را دربر دارد . در موضوع خود معتبر و مطالبى در آن موجود است كه در جاى ديگر نمىتوان آنها را يافت . تاريخ جهان‌آرا يا نسخ جهان‌آرا كتابى تاريخى ، به فارسى ، از قاضى احمد ابن محمد غفارى قزوينى ( 900 - 975 ه . ق . ) . تاريخى است عمومى كه حوادث را تا 972 ه . ق . دربر دارد . و به سه قسمت تقسيم گرديده ( در تاريخ پيغمبر ( ص ) و دوازده امام ( ع ) ؛ در تاريخ قبل و بعد از اسلام ايران ؛ در سلسلهء صفويه ) . تاريخ جهانگشا كتابى در تاريخ مغول ، به فارسى ، از عطاملك جوينى ( متوفى 681 ه . ق . ) ، كه در حدود 650 يا ( 651 ) - 658 ه . ق . تأليف شده است . برحسب تقسيم مؤلف 3 مجلد است ؛ جلد اول مشتمل بر عادات و رسوم مغول ، ياساى چنگيز ، خروج چنگيز خان و فتوحات او ، تاريخ اقوام اويغور و عقايد و رسوم آنها ، و سلطنت اوگتاى ، گيوگ ، توشى و جغتاى است ؛ جلد دوم در تاريخ خوارزمشاهيان و به خصوص سلاطين اخير ايشان و قراختاييان ، گورخانيان ، ايلك خانيان ، و آل خاقان و . . . جلد سوم در تاريخ منكوقاآن و تفصيل حملهء ( 653 ه . ق . ) هلاكو به ايران و قلع‌وقمع اسماعيليان و تاريخ و شرح مذهب آنها و از آغاز ظهور تا انقراضشان ( 655 ه . ق . ) به دست هلاكو . تاريخ حزين كتابى تاريخى ، به فارسى ، از محمد على ابن ابى طالب متخلص به حزين ( 1103 - 1180 - 1181 ه . ق . ) . مشتمل است بر تاريخ اواخر صفويه ،